सल्यानको दार्मामा स्क्रब टाइफसको प्रकोप: थप दुईजनाको मृत्यु, मृतकको संख्या ८ पुग्यो
1 min read

सल्यानको दार्मामा स्क्रब टाइफसको प्रकोप: थप दुईजनाको मृत्यु, मृतकको संख्या ८ पुग्यो

सल्यान, १७ असोज ।
सल्यानको दार्मा गाउँपालिकामा केही समयदेखि फैलिरहेको स्क्रब टाइफस (Scrub Typhus) संक्रमण झन् घातक बन्दै गएको छ। पछिल्लो समय थप दुई जनाको ज्यान गएपछि यस गाउँपालिकामा मात्रै स्क्रब टाइफसका कारण मृत्यु हुनेको संख्या आठ पुगेको छ।
गाउँपालिकाको स्वास्थ्य शाखाका अनुसार दार्मा गाउँपालिका वडा नम्बर ३ का १२ वर्षीय बालक र वडा नम्बर १ का ५० वर्षीय पुरुषको संक्रमणका कारण मृत्यु भएको हो। यसअघि गाउँपालिकाका विभिन्न वडामा गरी ६ जनाको मृत्यु भइसकेको थियो।

६ सयभन्दा बढी संक्रमित, गाउँभरि त्रास

दार्मा गाउँपालिकाका सबै वडाहरूमा यो प्रकोप फैलिएको छ। हालसम्म ६ सयभन्दा बढी मानिसहरू यस रोगबाट संक्रमित भइसकेका छन्। गाउँपालिकाका स्वास्थ्य संयोजक यज्ञबहादुर बस्नेतका अनुसार अहिले पनि दैनिक ३० जनाभन्दा बढी नयाँ बिरामीहरूमा स्क्रब टाइफस संक्रमण पुष्टि भइरहेको छ।
अचानक संक्रमण तीव्र गतिमा फैलिएपछि र मानिसहरूको ज्यान जान थालेपछि स्थानीय बासिन्दाहरूमा ठूलो त्रास फैलिएको छ। स्थानीय अस्पताल तथा स्वास्थ्य चौकीहरूमा उपचारको पर्याप्त स्रोत–साधन अभाव हुने डरले ज्वरो आउने बित्तिकै बिरामीहरू उपचारका लागि दाङ र नेपालगन्जतर्फ लाग्न थालेका छन्।

के हो स्क्रब टाइफस र कसरी सर्छ?

डाक्टरहरूका अनुसार स्क्रब टाइफस ब्याक्टेरिया (Orientia tsutsugamushi) का कारण हुने एक घातक संक्रामक रोग हो।
  • सार्ने माध्यम: यो रोग मुसामा पाइने सूक्ष्म किर्ना वा माइट (Chigger) को लार्भाले मानिसलाई टोकेपछि सर्ने गर्दछ।
  • झाडी, घाँसपात, ओसिलो ठाउँ र खेतबारीमा काम गर्दा यी सूक्ष्म किराहरूले मानिसको छालामा टोकेर ब्याक्टेरिया शरीरभित्र प्रवेश गराउँछन्।

प्रमुख लक्षणहरू

स्वास्थ्यकर्मीका अनुसार स्क्रब टाइफसका मुख्य लक्षणहरू निम्न अनुसार रहेका छन्:
  1. उच्च ज्वरो: अचानक १०४ डिग्री फरेनहाइटभन्दा बढीसम्मको उच्च ज्वरो आउने वा काँपिएर (कामज्वरो) आउने।
  2. टाउको र शरीर दुखाइ: अत्यधिक टाउको दुख्ने, ढाड, जोर्नी तथा मांसपेशीहरू तीव्र रूपमा दुख्ने।
  3. कालो पाप्रा (Scar/Eschar): किराले टोकेको ठाउँमा सुरुमा रातो घाउ हुने र पछि त्यसमा कालो रङ्गको पाप्रा बस्ने (यो रोग पहिचान गर्ने मुख्य र विशिष्ट संकेत हो)।
  4. आँखा र छालामा असर: आँखा रातो हुने र शरीरका विभिन्न भागमा रातो बिमिरा वा दागहरू देखिने।
  5. पाचनसम्बन्धी समस्या: वाकवाकी लाग्ने, बान्ता हुने र पेट दुख्ने।
  6. श्वासप्रश्वासमा समस्या: सास फेर्न गाह्रो हुने वा फोक्सोमा गम्भीर समस्या देखिने।

गम्भीर अवस्था र जटिलताहरू:

समयमै उपचार नभएमा वा रोगलाई बेवास्ता गरिएमा यसले निम्नानुसारको ज्यानै जाने जोखिम निम्त्याउन सक्छ:
  • आन्तरिक रक्तस्राव हुने
  • मिर्गौला फेला पर्ने वा कलेजोमा गम्भीर असर पुग्ने
  • मस्तिष्क सुन्निने (Encephalitis)
  • शरीरका धेरै अङ्गहरूले एकैपटक काम गर्न छाड्ने (Multi-Organ Failure)

रोकथाम र बचावटका उपायहरू

स्वास्थ्य संयोजक बस्नेतले स्थानीय बासिन्दालाई ज्वरो आउने बित्तिकै नजिकैको स्वास्थ्य संस्थामा गएर परीक्षण गराउन र रोकथामका उपाय अपनाउन अपिल गरेका छन्।
  • खेतबारी वा झाडीमा जाँदा शरीर पूरै ढाक्ने कपडा (लामो बाहुला भएको लुगा र गमबुट) लगाउने।
  • घर वरपरको झाडी सफा राख्ने र मुसा नियन्त्रण गर्ने।
  • घाँसपात वा भुइँमा सिधै नबस्ने।
  • किर्ना वा किरा भगाउने मल्हम (Insect Repellent) को प्रयोग गर्ने।
स्वास्थ्य शाखाले प्रकोप नियन्त्रणका लागि सचेतना र औषधिको व्यवस्थापन मिलाइरहेको जनाएको छ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *